Kłajpeda.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



Ten artykuł dotyczy miasta na Litwie. Zobacz też: Kłajpeda – wieś w Polsce, w woj. podlaskim.

Współrzędne: 55°42'N 21°08'E / 55.7, 21.133

Kłajpeda
Herb Kłajpedy
Port w Kłajpedzie
Państwo	Litwa
Okręg	kłajpedzki
Powierzchnia	98,35 km²
Położenie	55° 42' N 21° 8' E
Ludność (2009) • liczba ludności • gęstość	183 433 1865 os./km²
Nr kierunkowy	(+370) 46
Tablice rejestracyjne	L
Miasta partnerskie	.* Mannheim, Niemcy Debreczyn, Węgry Kuji, Japonia Karlskrona, Szwecja Lubeka, Niemcy Cleveland, Stany Zjednoczone Plik:Flag of Russia.svg Czerepowiec, Rosja Gdynia, Polska Rugia, Niemcy Plik:Flag of Russia.svg Kaliningrad, Rosja Kotka, Finlandia Køge, Dania North Tyneside, Wielka Brytania Lipawa, Łotwa Mohylew, Białoruś Szczecin, Polska Lipsk, Niemcy Odessa, Ukraina Qingdao, Chińska Republika Ludowa Nidzica, Polska
Położenie na mapie Litwy Kłajpeda
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kłajpeda (lit. Klaipėda wymowa ^?/i, niem. Memel) – miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego nad Zalewem Kurońskim, w zachodniej części Litwy, położone u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego, połączone kanałem z ujściem rzeki Niemen.

edytuj Historia

• 1252 - budowa zamku krzyżackiego Memelburg

 Osobny artykuł: Zamek w Kłajpedzie.

• 1254 - lokacja miasta na prawie lubeckim
• 1323 - najazd wojsk litewskich Giedymina spustoszył miasto
• 1466-1657 - wraz z Prusami Książęcymi Kłajpeda lennem Polski
• 1475 - miasto uzyskało prawo chełmińskie
• 1525 - miasto przyjęło luteranizm
• 1540 - pożar zniszczył znaczną część miasta
• 1629-1635 - okupacja szwedzka w czasie wojny z Rzeczpospolitą
• 1672 - ścięcie Krystiana Kalksteina-Stolińskiego
• 1757-1762 - okupacja rosyjska w czasie wojny siedmioletniej
• 1762 - powrót miasta do Prus
• 1806-1807 - Kłajpeda tymczasową stolicą Prus, schronił się tu wraz z dworem król Fryderyk Wilhelm III
• 1871 - miasto wraz z Prusami wchodzi w skład zjednoczonych Niemiec
• 1919-1923 - z ramienia Ligi Narodów miastem administrowała Francja
• 1923-1939 - w ramach niepodległej Litwy (stolica autonomicznego Okręgu Kłajpedy)
• 21 marca 1939 - przyłączenie do III Rzeszy
• 1945 - przyłączenie do ZSRR (Litewska SRR)
• od marca 1990 roku ponownie w granicach Litwy

Do zabytków należą kościół ewangelicki z XVIII w., ruiny zamku z XIV w, spichlerze (XVIII w.) oraz teatr z 2 poł. XIX w.

edytuj Gospodarka

• ważny terminal promowy, port handlowy i rybacki (najważniejszy na Litwie)
• przemysł stoczniowy

edytuj Demografia

W roku 2006 liczba mieszkańców Kłajpedy wynosiła 187 316 osób – 86 308 z nich stanowili mężczyźni a 101 008 kobiety.

Struktura wiekowa:

• lata 0-14 – 15,1%
• lata 15-59 – 66,5%
• lata 60+ – 18,40%

Struktura etniczna:

• Litwini: 63%
• Rosjanie: 28,2%
• Polacy: 4,8%
• Białorusini: 0,5%
• Inni: 3,5%

Powierzchnia miasta wynosi 98 km², 38% powierzchni zajmują budynki, 1,4% drogi, 8,45% użytki rolne, 14,08% wody, pozostałe 38% jest "innego użytku". W Kłajpedzie znajduje się 17 urzędów pocztowych, stacja kolejowa, port, 20 hoteli, 4 kościoły katolickie, synagoga, 10 muzeów, 4 teatry i 15 ośrodków sportowych.

edytuj Ludzie

• Jurgis Utovka
• Simon Dach
• Tomas Vaitkus
• Tomas Venclova

edytuj Miasta partnerskie

• Mannheim, Niemcy
• Debreczyn, Węgry
• Kuji, Japonia
• Karlskrona, Szwecja
• Lubeka, Niemcy
• Cleveland, Stany Zjednoczone
• Plik:Flag of Russia.svg Czerepowiec, Rosja
• Gdynia, Polska
• Rugia, Niemcy
• Plik:Flag of Russia.svg Kaliningrad, Rosja
• Kotka, Finlandia
• Køge, Dania
• North Tyneside, Wielka Brytania
• Lipawa, Łotwa
• Mohylew, Białoruś
• Szczecin, Polska
• Lipsk, Niemcy
• Odessa, Ukraina
• Qingdao, Chińska Republika Ludowa
• Nidzica, Polska

edytuj Bibliografia

• Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
• Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
• Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ISBN 3-8035-1163-1
• Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
• Juri Iwanow, Königsberg und Umgebung, Dülmen, Laumann-Verl., 1994, ISBN 3-87466-185-7
• Adam Dylewski, Litwa. Przewodnik ilustrowany, Bielsko-Biała, Pascal, 2007, ISBN 978-83-7304-981-9

edytuj Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona miasta Kłajpeda